De uitdaging is urgent. Eindhoven wil tot 2040 zo’n 40.000 extra woningen realiseren, terwijl netcongestie nieuwe ontwikkelingen steeds lastiger maakt. Wachten totdat het elektriciteitsnet overal is uitgebreid, is geen optie. Er moet slimmer gekeken worden naar de capaciteit die er al is. Dat was het vertrekpunt van de Innovatiechallenge 040, georganiseerd door Duurzaamheidspact Eindhoven, Gemeente Eindhoven en Connectr – Energy Innovation.
De Apparatenfabriek op Strijp-S als praktijkcasus
Centraal stond de Apparatenfabriek op Strijp-S. Woningcorporatie Trudo wil dit rijksmonument vanaf 2029 transformeren tot een levendige en duurzame plek, met ruimte voor wonen, werken, creativiteit en ontmoeting. Hiervoor is voldoende elektriciteitscapaciteit essentieel. De Apparatenfabriek biedt daarmee een concrete casus om te onderzoeken hoe slimme energieoplossingen kunnen bijdragen aan gebiedsontwikkeling op een overbelast net.
Tijdens de eerste bijeenkomst werkten deelnemers in vier groepen aan verschillende oplossingsrichtingen. Twee daarvan werden geselecteerd om verder uit te werken richting de eindpresentatie tijdens de DDW.
Slim sturen en energie opslaan
De eerste prijs ging naar O-Nexus, Taylor en hun consortiumpartners. Hun voorstel combineert energiemanagement, zonnepanelen, batterijopslag en vermogenssturing. Het idee is simpel: gebruik de beschikbare stroom zo slim mogelijk en voorkom dat iedereen op hetzelfde moment veel elektriciteit nodig heeft. Een energiemanagementsysteem helpt om de beschikbare capaciteit te verdelen. Ontstaat er toch een piek? Dan kan opgeslagen energie uit een batterij worden ingezet. Zo kan de bestaande netcapaciteit beter worden benut. Of en hoe deze oplossing bij de Apparatenfabriek kan worden toegepast, wordt nog verder onderzocht.
Elektriciteit delen als het net ruimte heeft
De tweede prijs ging naar Procalor en het team achter Projectnet. Hun idee is om de beschikbare elektriciteitscapaciteit slimmer met elkaar te delen. Door het energieverbruik van verschillende gebruikers beter op elkaar af te stemmen, kunnen pieken worden beperkt. Bij Collegepark Zwijsen in Veghel wordt al met deze aanpak gewerkt. Om de oplossing ook op andere plekken toe te kunnen passen, moet nog duidelijk worden wat er technisch kan en wat daarvoor juridisch, contractueel en organisatorisch geregeld moet worden.
Samenwerking als sleutel
De Innovatiechallenge 040 laat zien dat netcongestie niet door één partij kan worden aangepakt. Daarvoor moeten kennis van het elektriciteitsnet, innovatieve ideeën en ervaring uit de praktijk bij elkaar komen. Juist daar ligt de verbindende kracht van Duurzaamheidspact Eindhoven: uitdagingen van gemeente en woningcorporaties verbinden aan bedrijven en andere partijen die met nieuwe oplossingen komen.
De twee voorstellen uit de Innovatiechallenge bieden volop stof om verder te praten en te onderzoeken wat haalbaar is. Concrete afspraken over een vervolg of een pilot zijn er nog niet. Maar de challenge laat wel zien wat er gebeurt als verschillende partijen samen zoeken naar nieuwe manieren om bouwen en verduurzamen in Eindhoven mogelijk te houden.