Eerst even kort: wat doet de Innovatietafel binnen het Duurzaamheidspact Eindhoven?
“Het Duurzaamheidspact Eindhoven bestaat sinds 2018 en draait om het verduurzamen van al het vastgoed in de stad. Dat doen we samen met gemeente, woningcorporaties en huurdersvertegenwoordigingen. We werken met vier thema’s: energietransitie, grondstoffentransitie, de natuurlijke stad en kwaliteit van leven.
Innovaties binnen die thema’s stonden vaak los van elkaar. Terwijl ze elkaar juist kunnen versterken. De Innovatietafel zet innovaties daarom ‘in het midden’ van die vier thema’s. We kijken niet alleen naar één oplossing, maar hoe iets bijdraagt aan meerdere vraagstukken tegelijk.”
Voor wie is de Innovatietafel bedoeld?
“Voor twee kanten eigenlijk. Aan de ene kant heb je bedrijven en start-ups met innovatieve ideeën. Die weten het pact vaak niet goed te vinden. Ze kloppen ergens aan, maar de deur gaat niet open of het is een verkeerde deur. Aan de andere kant hebben wij als pact allerlei concrete uitdagingen. Denk aan zaken als energie, materialen of mobiliteit, waar we oplossingen voor zoeken. Met de Innovatietafel brengen we vraag en aanbod bij elkaar.”
"Voor energie, materialen, mobiliteit en betaalbaarheid zoeken wij integrale oplossingen."
Heb je een concreet voorbeeld van zo’n vraagstuk?
“Een mooi voorbeeld is het dak van de toekomst. Stel: we willen bio-based bouwen, dus duurzame materialen gebruiken. Maar die materialen zijn vaak zwaarder. Dan kun je ook denken om geen traditionele dakpannen meer te gebruiken, maar een licht systeem met zonnefolie. Die zonnefilm wordt hier in Eindhoven ontwikkeld, door partijen als Solliance.
Zo wek je energie op. Maar dan krijg je weer een nieuw probleem: netcongestie. Dus moet je nadenken over energieopslag, bijvoorbeeld met batterijen. Zo raak je in één keer meerdere thema’s. Voor energie, materialen, mobiliteit en betaalbaarheid zoeken wij integrale oplossingen.”
Dus jullie koppelen vraagstukken aan partners met oplossingen?
“Dat is precies de bedoeling. Maar we zijn ook kritisch. Innovatie kost tijd en geld, dus we moeten keuzes maken. We beoordelen ideeën onder andere op ‘Technical Readiness Level’. Hoe ver is een innovatie ontwikkeld? Van een schets in een garage (TRL 0) tot een product dat klaar is voor de markt (TRL 9). Wij stappen meestal in rond TRL 4. Het idee werkt al een beetje, maar moet nog doorontwikkeld worden. Dan kunnen wij helpen om het verder te brengen én toepasbaar te maken in de praktijk, bijvoorbeeld in woningen van corporaties.”
Met welke partijen werken jullie al samen?
“Een voorbeeld is Solliance, dat werkt aan zonnefolie — hele dunne zonnepanelen die je kunt integreren in gebouwen.
Een andere partij is Equans, die zich richt op energiemanagementsystemen. Daarmee kun je energie op wijkniveau slim sturen, wat belangrijk is door dedruk op het elektriciteitsnet. En we werken aan bio-based bouwen. In Limburg loopt bijvoorbeeld een project om 10.000 daken te verduurzamen met bio-based materialen.”
"Dat soort projecten zijn groot en complex, maar maken echt impact."
Wat hebben jullie al bereikt als het gaat om duurzaamheid in Eindhoven?
“Er is al veel gebeurd. We hebben in Eindhoven ongeveer 42% CO₂-reductie gerealiseerd ten opzichte van de start. Dat komt door isolatie, zonnepanelen en (hybride) warmtepompen. Daarnaast wordt er gewerkt aan warmtenetten. In Woensel-Zuid komt bijvoorbeeld een systeem dat warmte uit waterzuivering gebruikt om woningen te verwarmen. Dat soort projecten zijn groot en complex, maar maken echt impact.”
Zijn er nog verrassende ideeën in petto?
“Zeker. Wat vooral opvalt is hoeveel innovatiekracht er in deze regio zit. Van start-ups tot grotere bedrijven, er gebeurt enorm veel. Het is aan ons om daar gericht uit te kiezen. Anders heb je zo honderd ideeën en kom je nergens. Wij zoeken vooral innovaties die meerdere thema’s raken. Een oplossing die alleen één probleem oplost is minder interessant dan iets dat meerdere vraagstukken tegelijk aanpakt.”
"Uiteindelijk gaat het om mooie ideeën die écht werken."
Wat merkt een bewoner hier uiteindelijk van?
“Het mooiste is als je het bijna niet merkt. Net als bij een moderne auto: die zit vol innovatie, maar je hoeft er niks voor te doen. Zo zien wij woningen ook. Denk aan sensoren die automatisch luchtkwaliteit meten, of systemen die energieverbruik optimaliseren zonder dat je ernaar omkijkt. Uiteindelijk gaat het ook om comfort en kosten. Mensen moeten merken dat hun woning prettiger is én dat ze minder energie verbruiken. En voor sociale huur is dat extra belangrijk. De huurder mag er niet meer voor gaan betalen. Dat is voor ons echt een randvoorwaarde.”
Tot slot: wat is de ambitie van de Innovatietafel?
“Dat we zichtbaar worden voor innovators. Dat start-ups en bedrijven ons weten te vinden. En dat we samen innovaties sneller naar de praktijk brengen. Niet als losse experimenten, maar als oplossingen die echt schaalbaar zijn in de stad. Want uiteindelijk gaat het om mooie ideeën die écht werken.”
Contactpersoon voor dit initiatief
Rob Bogaarts
rob@burobogaarts.nl