De Horst Eindhoven

Verduurzamen voor een bijzondere doelgroep

Na ruim 40 jaar trouwe dienst was De Horst in Eindhoven toe aan groot onderhoud. Het WoonincPlusVitalis-gebouw werd verduurzaamd en levensloopbestendig gemaakt. Een project dat heel wat voeten in de aarde had. Niet in de minste plaats voor de bewoners. “Met een gemiddelde leeftijd van 82 jaar heb je hier te maken met een extra kwetsbare doelgroep”, vertelt Jos Beckers, lid van de klankbordgroep van De Horst.

Beeld: Verse Beeldwaren

Zijn rol in de klankbordgroep is Jos op het lijf geschreven. “Voor mijn pensioen was ik organisatieadviseur in de zorgsector. Daarnaast zit ik het bestuur van de SHW, de huurdersvertegenwoordiging van Wooninc. Ik denk altijd aan het belang van de bewoners en gebruikers, en probeer plannen tot in detail te doorgronden. Kritische vragen stellen is zó belangrijk, zeker bij dit soort projecten.” Want hoe goed alles ook uitgedacht wordt op papier, in de praktijk werkt het volgens Jos vaak net iets anders. “Zo zat er in de deuropening naar het balkon eerst een kleine drempel. Onhandig voor rolstoelen en rollators. Gelukkig loste de aannemer dat probleem heel snel op.” De boorpolitie Opkomen voor anderen is voor Jos een vanzelfsprekendheid. Bij de bouwvakkers van De Horst was hij al snel een bekend gezicht. “Zij werken ook niet elke dag voor zo’n bijzondere doelgroep. Dus in het begin ging er wel eens wat mis. Wij hadden in het sociaal plan afgesproken dat ze geen herrie mochten maken voor tien uur ’s ochtends. Een van de eerste dagen begonnen ze al om zeven uur met boren. Nou, toen stond ik binnen vijf minuten beneden om ze haarfijn uit te leggen wat ik daarvan vond”, lacht Jos.

‘Mensen komen voor de koffie en het gebak, maar luisteren amper.’

Warme opname voor de wisselwoning Voor de renovatie verhuisden bewoners tijdelijk naar een wisselwoning. “Een hele operatie, waar we de bewoners goed op voor moesten bereiden. Dit is geen doelgroep die je bij zo’n project een brief kunt sturen in de hoop dat ze dan precies weten waar ze aan toe zijn.” Ook een informatiebijeenkomst is vaak niet voldoende, volgens Jos. “Mensen komen voor de koffie en het gebak, maar luisteren amper. Je moet hen zo persoonlijk mogelijk uitleggen waar ze aan toe zijn, en ook hun familieleden nauw betrekken. Daarom hielden Wooninc., Vitalis WoonZorg groep en de aannemer met iedere bewoner een ‘warme opname’: een persoonlijke gesprek waarin alles werd uitgelegd en doorgesproken. Dat werkte!”

‘Veel bewoners hadden eerst niet door dat ze een eigen slimme meter hadden.’

Leer mensen om hun duurzamere woning goed te gebruiken “Goed informeren geldt ook voor de nazorg”, zegt Jos stellig. “Een voorbeeld: we kregen individuele meters voor verwarming, elektra en waterverbruik. Voor de renovatie betaalden de bewoners samen de energierekening via de servicekosten. Daardoor waren mensen zich totaal niet bewust van hun energieverbruik. Zo’n persoonlijke meter geeft mensen de kans om hun kosten terug te dringen en duurzamer te leven. Maar veel bewoners hadden eerst niet door dat ze een eigen slimme meter hadden. Dat is wel verteld, maar niet goed blijven hangen. Het belangrijk om daar alert op te blijven als woningcorporatie.” Volgens Jos is het verduurzamen van een woongebouw bovendien het perfecte moment om bewoners bewuster te maken van hun eigen invloed. “Denk aan het terugdringen van waterverbruik tijdens grote droogte, ledverlichting gebruiken en de tv en andere apparaten niet op stand-by laten staan. Kleine dingen die een groot verschil kunnen maken. Zowel voor de portemonnee als het milieu.”

Instructies op de afzuigkap Mensen meenemen zit soms ook in hele kleine dingen, legt Jos uit: “We kregen bijvoorbeeld een nieuwe mechanische ventilatie die je aanzet via een knop op de muur. Ook de afzuigkap is daarop aangesloten. Dat vergeten mensen de eerste paar keer dat ze staan te koken. De eerste weken na de oplevering kwam de brandweer een paar keer langs, omdat het weer ergens blauw stond van de rook. Nu zit er bij mensen bij wie het misging een sticker op de afzuigkap met ‘Zet afzuigkap aan via knop op de muur’. Dat klinkt kinderachtig, maar het werkt wel. Informatie moet zo simpel mogelijk zijn.” Streven naar een 9+ Een grote renovatie bij een bijzondere doelgroep goed aanpakken, is volgens Jos ook een leerproces. “Voor Wooninc. was de verduurzaming van De Horst de eerste in zijn soort. Ze wilden in alles een 9+ aan klanttevredenheid scoren. En dat is gelukt! Dat zit hem in aandacht voor details, maar ook in de bereidheid om te luisteren, te leren en het beter te willen doen. De ervaringen in De Horst zijn daarmee een hele waardevolle les voor toekomstige renovaties.”