In gesprek met de groene Robin Hood van Eindhoven

Planten redden van de pletwals

Circulair bouwen is helemaal in. We kijken bij sloopprojecten hoe we hout, bakstenen en beton een tweede leven kunnen geven. Maar het groen in de tuinen? Dat walsen we doodleuk plat. Zonde, vindt Bernice Kamphuis uit Eindhoven. “Zo vernietig je een prachtig en divers ecosysteem in een buurt. Daar kan geen nieuwbouwgroen tegenop.” Dus begon deze voorvechter van groen een Struikroverscollectief om planten te redden van de pletwals.

‘Hoe ruiger en diverser, hoe beter het is voor insecten en vogels.’

De beste ideeën zijn vaak zo simpel dat je denkt ‘Waarom ben ik daar zelf niet op gekomen?’. Dat geldt zeker voor Struikroven. Bernice legt uit: “Worden er woningen of gebouwen gesloopt? Dan organiseren wij een Struikroversdag om planten te redden, samen met de buurt. Wij mobiliseren buurtbewoners, regelen kruiwagens, scheppen en ander gereedschap, en zorgen voor een creatieve herbestemming van het sloopgroen. Een groenexpert helpt bewoners om de planten te herkennen en leert hen hoe ze die kunnen verzorgen. Na het Struikroven, plaatsen we op verschillende manieren het groen terug in de buurt. Zoals een feestelijke plantdag waar de buren planten uitzoeken om te adopteren. Wat overblijft, planten we in de openbare ruimte. Bij speeltuintjes of scholen, bijvoorbeeld.”

Nette perkjes tellen niet Groen bij sloopprojecten krijgt dankzij Struikroven een nieuw plekje in de buurt. En dat is heel belangrijk, vindt Bernice: “Volwassen tuinen leveren een grote bijdrage aan een wijk. Ze verminderen de hitte, zorgen dat het hemelwater beter weg kan, en vergroten de biodiversiteit. Bij het slopen van een huizenblok verdwijnt al het groen. Daar krijg je vaak strakke perkjes en grasveldjes voor in de plaats. Makkelijk te onderhouden en het ziet er netjes uit. Maar dat is geen ‘echte’ natuur. Hoe ruiger en diverser, hoe beter het is voor insecten en vogels.”

‘Voor veel mensen ligt een tuin met planten niet binnen handbereik.’

Weinig groene tuinen bij sociale huurwoningen Ook voor mensen doet dat groen veel goeds. “Zeg nou zelf, een straat met groene voortuinen is veel aantrekkelijker dan een straat vol tegels, toch?”, zegt Bernice. “Bijna iedereen houdt wel van groen, maar voor veel mensen ligt een échte tuin niet binnen handbereik. Planten zijn duur. En dan heb je ook nog allerlei gereedschap nodig om de boel te onderhouden. De drempel is hoog, zeker voor mensen met een smalle beurs. Daardoor zie je juist in wijken met veel sociale huurwoningen weinig groene tuinen.”

Een stoeptegel voor een plant Die drempel naar een groene tuin verlagen? Dat kun je wel aan Bernice overlaten. “Afgelopen juni organiseerden we voor de tweede keer een Groendag. Buurtbewoners kunnen tijdens zo’n feestelijke dag een stoeptegel uit hun tuin ruilen tegen een plant. Woonstichting 'thuis sponsorde deze keer de planten, omdat we al even geen roverstocht hadden gehouden. Het liefst gebruiken we natuurlijk sloopgroen, maar een nieuwe plant is altijd beter dan een stoeptegel. Mensen die stoeptegels en witzand kwijt wilden, mochten dat achterlaten. Ideaal, want veel mensen hebben geen auto met aanhangwagen om zelf naar de stort te gaan. En de Groendagen zijn zo’n succes, dat we ze voortaan elk jaar organiseren. Zo maken we Eindhoven plant voor plant een stukje groener.”

‘Struikroven is echt een katalysator voor leefbaarheid en verbinding in de wijk.’

Groene verbinding Struikroven is niet alleen een circulair, maar ook een sociaal project waar bewoners elkaar op een avontuurlijke manier leren kennen. Bernice spreekt vol trots over de mooie initiatieven en connecties die ontstaan dankzij Struikroven. “Lekker samen de handen uit de mouwen steken en de buurt mooier maken, dat verbindt. In mijn buurt is uit Struikroven de Groencommissie Hemelrijken ontstaan. Zij helpen bijvoorbeeld mensen die slecht ter been zijn om hun tuin te onderhouden. En door een andere Struikroversactie met 'thuis in Aalst ontstond een soort poëzie-eetclub.” Slechts twee van de vele voorbeelden die Bernice kan noemen. “Dat vind ik er zo leuk aan, Struikroven is echt een katalysator voor leefbaarheid en verbinding in de wijk.”

Struikroven als nieuwe standaard Als het aan de ambitieuze Bernice ligt, wordt Struikroven de normaalste zaak van de wereld bij sloop. Niet alleen in Eindhoven, maar overal in Nederland. “We zijn al een heel eind op weg. Struikroven stond vorig jaar op plek 12 in de Duurzame top-100. Dat zorgde voor volop bekendheid. Steeds meer partijen weten ons te vinden. Sloop-bedrijven, gemeenten, gebiedsontwikkelaars, woningcorporaties. Ook boven de rivieren. In de herfst gaan we bijvoorbeeld roven in Haarlem. We hebben echt iets in beweging gezet, daar ben ik supertrots op.”

Struikroven heeft zijn wortels in Eindhoven, om precies te zijn in Woensel-West en Hemelrijken. Struikrovers van het eerste uur, Anneke Ormel, Vincent Wittenberg, Andy Engel en Bernice Kamphuis, bouwen Struikroven nu uit tot een landelijke beweging.

Meer informatie?

Bij Woonstichting 'thuis waren we direct enthousiast toen Bernice aanklopte met haar idee voor Struikroven. Want zo zie je maar dat bewoners soms op een hele andere manier naar hun buurt kijken en daarmee voor verfrissende inzichten en ideeën zorgen. Wij zien dat de initiatieven van Bernice écht voor vergroening in de wijken zorgen en het duurzaamheidsbewustzijn van bewoners vergroten. We vinden het daarom belangrijk om deze initiatieven te ondersteunen en zo een bijdrage te leveren aan duurzame, groene buurten waar onze huurders fijn kunnen wonen.